Spotkanie spółek kolejowych z europejskim komisarzem do spraw obrony

W spotkaniu z Andriusem Kubiliusem, komisarzem UE uczestniczyli: Alan Beroud, prezes zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A. i Grupy PKP, Piotr Wyborski, prezes zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., Monika Starecka, wiceprzewodnicząca Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A., Tomasz Lachowicz, dyrektor Przedstawicielstwa PKP w Brukseli, koordynator ds. kolei przy grupie transportowej NATO. Spotkanie odbyło się 27 lutego br. z inicjatywy Przedstawicielstwa PKP w Brukseli. Rozmowy koncentrowały się na kluczowych kwestiach dotyczących polskiego i europejskiego systemu kolejowego, w szczególności na aktualnych zagrożeniach oraz podejmowanych działaniach wzmacniających odporność infrastruktury, a także na wyzwaniach stojących przed Unią Europejską w zakresie budowy bezpiecznej i odpornej mobilności. Istotnym elementem dyskusji były również zagadnienia związane z łańcuchem dostaw oraz stanowisko przedstawicieli polskich kolei wobec propozycji unijnego Pakietu Mobilności Wojskowej, który ma na celu usprawnienie transportu wojsk i sprzętu na terytorium Unii Europejskiej.

Wzmocnienie obronności Europy oraz jej zdolności do szybkiej reakcji na potencjalne zagrożenia pozostają głównymi priorytetami agendy politycznej Komisji Europejskiej. Fundamentalne znaczenie mają dokumenty dotyczące rozwoju przemysłu obronnego i finansowania inwestycji, które umożliwią państwom członkowskim zwiększenie nakładów na bezpieczeństwo. Wśród nich są: strategiczna Biała księga i plan „ReArm Europe”, a także projekt rozporządzenia w sprawie mobilności wojskowej, opublikowany w listopadzie 2025 r. Nad tym ostatnim trwają obecnie prace w instytucjach unijnych. Polskie Koleje Państwowe od dłuższego czasu prowadziły w Brukseli działania na rzecz znaczącego zwiększenia środków przeznaczonych na ten cel w nowej perspektywie finansowej, a także uwzględnienia inwestycji o podwójnym zastosowaniu w obszarze infrastruktury kolejowej. Zgodnie z aktualną propozycją Komisji Europejskiej budżet ten ma wzrosnąć dziesięciokrotnie – z 1,7 mld euro w obecnej perspektywie do 17 mld euro w kolejnej.

– Pozytywnie oceniamy Pakiet Mobilności Wojskowej – zwłaszcza uproszczenie procedur dla transgranicznego transportu wojskowego oraz wzmocnienie wymogów modernizacji i ochrony infrastruktury podwójnego zastosowania. Sprawne mechanizmy kryzysowe mogą jednocześnie poprawić interoperacyjność i elastyczność kolei. To jedno z najważniejszych dla PKP spotkań ostatnich lat w kontekście wzmacniania roli kolei w systemie bezpieczeństwa – podkreślił Alan Beroud, prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP.

Podczas dyskusji Piotr Wyborski przedstawił aktualną ocenę ryzyk, stojących przed sektorem kolejowym oraz podejmowane w związku z nimi działania w celu ograniczenia zagrożeń. Odniósł się także do przypadków sabotażu i ataków na polskiej kolei, podkreślając ścisłą współpracę ze służbami i administracją państwową. Alan Beroud zwrócił uwagę na cyberbezpieczeństwo, które pozostaje jednym z priorytetów Grupy PKP. Obecne dane wskazują na rosnące próby ataków i destabilizacji infrastruktury krytycznej – od systemów biletowych i zarządzania ruchem po zaplecze administracyjne. Zaakcentował także znaczącą rolę kolei we wsparciu Ukrainy, w tym transportu pomocy humanitarnej i strategicznej przy udziale spółek PKP LHS i PKP CARGO.

– Europejski sektor kolejowy ma kluczowe znaczenie w zakresie reagowania kryzysowego, ochrony łańcuchów dostaw i zapewnienia mobilności wojskowej w regionie. Rozwój i odpowiednie finansowanie nowoczesnej infrastruktury kolejowej w Polsce to kwestia bezpieczeństwa całej Unii Europejskiej. Spółka PLK odgrywa w tym istotną rolę – zarówno w rozwoju sieci TEN-T i połączeń z Ukrainą oraz polskimi portami, jak i w budowie korytarzy wojskowych wzmacniających odporność Europy – powiedział Piotr Wyborski, prezes zarządu PKP PLK S.A.

Monika Starecka, przedstawicielka PKP CARGO, podkreśliła w dyskusji m.in. potrzebę objęcia wsparciem taboru podwójnego zastosowania, w szczególności wagonów platform do przewozu ciężkich pojazdów wojskowych. Zwróciła również uwagę na potrzebę dostosowania unijnych wytycznych dotyczących pomocy publicznej dla przedsiębiorstw kolejowych, których publikacja zapowiadana jest w najbliższych tygodniach. Wskazała ponadto na konieczność rozwijania wspólnych szkoleń i ćwiczeń z udziałem strony wojskowej i operatorów komercyjnych.

– Spółka PKP CARGO jest kluczowym przewoźnikiem w zakresie transportu wojskowego i chcemy dalej wzmacniać nasze zdolności operacyjne w tym zakresie. Dzisiejsza dyskusja z Komisją Europejską potwierdziła, że inwestycje dual use w sektorze kolejowym to strategiczna decyzja bezpośrednio związana z gotowością państwa do przemieszczania wojsk – przekazała Monika Starecka, wiceprzewodnicząca Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A.

Podczas spotkania Andrius Kubilius podkreślił znaczenie nowej strefy Schengen dla mobilności wojskowej oraz rozwoju sektora kolejowego na tym obszarze. Komisarz odniósł się również do konieczności zacieśnienia i zintensyfikowania współpracy, aby stworzyć spójny system transportowy odpowiadający potrzebom obronności i odporności UE. Sporo uwagi poświęcono także kwestiom finansowym, szczególnie w zakresie inwestycji w infrastrukturę i tabor o podwójnym przeznaczeniu (dual-use).

– System kolejowy to fundament logistyki wojskowej, dlatego dialog z NATO ma priorytetowe znaczenie dla zwiększania roli i odpowiedniego finansowania kolei. Towarzyszyć temu muszą działania na rzecz utrzymania zdolności operacyjnych PKP, co pociąga za sobą konieczność inwestycji w infrastrukturę i zasoby podwójnego przeznaczenia. Cieszę się, że możemy mówić w Brukseli jednym silnym głosem w sprawach ważnych dla Polski i Unii Europejskiej, szczególnie teraz, kiedy na agendzie jest wiele ważnych regulacji unijnych – podsumował Tomasz Lachowicz, dyrektor Przedstawicielstwa PKP w Brukseli.

Spotkanie potwierdziło, że ścisła współpraca pomiędzy polskim sektorem kolejowym a Komisją Europejską może odegrać kluczową rolę w budowaniu bezpiecznej i odpornej Europy.